اصلاح الگوی مصرف یعنی ...

درست مصرف کردن ، تعامل در اجتماع ، عدم وابستگی ، استقلال

هر انسانی باید از همان ابتدای وجود درست مصرف کردن را بیاموزد و الگوی مناسبی برای دیگران باشد . هر کس در جامعه سهمی دارد از جمله خوب زندگی کردن در جامعه ای سالم . برای رسیدن به این سهم او باید اسراف را کنار بگذارد . یعنی زیاده روی نکند و به اندازه نیاز مصرف کند .

برای اصلاح الگوی مصرف اول باید طریقه درست مصرف کردن را دروجودمان بگنجانیم و به دیگران گوشزد کنیم تا آنها هم درست کنند اگر همه ما درست مصرف کنیم قطعا بی نیاز ترینیم.

اگر یک فرد حقوق ماهیانه خود را به دو قسمت تقسیم کند و قسمتی را برای کارهای روزمزه و سالهای آتی قرار دهد و قسمتی را برای آینده قطعا در زندگی اش موفق خواهد بود .

امروزه به دلیل اضافه شدن روز افزون جمعیت در جهان وبه کار انداختن کارخانه هایی که سوخت فراوانی نیاز دارد و رعایت بهداشت فردی و همگانی و بوجود آمدن فضاهای سبز و نگهداری از آنها و مصرف آب خوراکی و غیره در جامعه اصلاح الگوی مصرف مساله ای حیاتی و بسیار حساس شده است و یر هر شهروند واجب است که از این الگو اطاعت کند نه تنها صرفه جویی در مصرف آب بلکه در همه موضوعات زندگی باید بکار گیرد تا در آینده دچار مشکل و شکست نشود خداوند نیز در قرآن فرموده است. بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید .

در نهایت هر کس میتواند در برخورد با اصلاح الگوی مصرف به نتیجه ایده ال برسد .

قطره دریاست اگر باران شود یعنی اگر میلیون ها انسان راه درست مصرف کردن را خوب بیاموزند.درست مصرف کنند بدون شک همه یه آرامشی که شایسته آنها ست میرسند .

اما می توانیم از طریق صرفه جویی و اصلا ح الگوی مصرف به آنچه که می خواهیم برسیم و برای آیند گان نیز ذخیره نمائیم و اقصاد خود و کشورمان را تضمین نمائیم .

                                        << به امید آینده ای بهتر از طریق اصلاح الگوی مصرف >>

http://shohre.ibsblog.ir/


نویسنده : الناز مرزبانی ; ساعت ۱٠:۱۱ ‎ب.ظ روز ٢٢ تیر ۱۳۸۸ | پيام هاي ديگران

صرفه جویی به معنای واقعی یک فرهنگ است و در جوامعی که دارای فرهنگ غنی و پیشرفت هایی هستند بدون شک صرفه جویی با شدت و صراحت بیشتری بروز پیدا می کند. شمار زیادی از مردم صرفه جویی را با کم مصرف کردن اشتباه می گیرند و حال آن که چنین نیست صرفه جویی،راه و رسم مصرف به جاست. برای این کار، شیوه های گوناگونی هست که خیلی ساده و در عین حال بی دردسرند ولی همین طریقه های آسان نیز ممکن است هزینه ها را به نحو چشمگیری بکاهند. شما با رعایت چهارده راه حل ساده زیر می توانید کلا در هزینه های خانوادگی صرفه جویی کنید:
1- برفک درون یخچال و فریزر خود را مدام تمیز کنید چرا که یک سانتی متر برفک داخل یخچال باعث می شود که مصرف برق به میزان دو درصد زیاد شود.
2- برای استحمام بیشتر از دوش استفاده کنید و بکوشید از وان کمتر بهره ببرید شیر آب را هم بی جهت باز نگذارید.
3- چنان چه کسی در خانه نیست آخر شب تلویزیون را به طور کلی خاموش کنید و نگذارید تلویزیون روی دگمه خودکار روشن بماند.
4- کار برد زودپز برای پختن غذا موجب صرفه جویی 40 درصد از انرژی می شود.
5-شیری که چکه می کند ممکن است باعث هدررفتن دو هزار لیتر آب در سال شود پس در تعمیرات شیرآلا ت کوتاهی نکنید.
6- هیچ گاه یخچال یا فریزر را کنار گاز یا شوفاژ یا ماشین لباسشوئی و ظرفشوئی قرار ندهید و تا سر حد امکان وسیله های یاد شده را از دیوار جدا سازید. زدودن برفک درون یخچال و فریزر و پاک کردن پشت آنها در بهتر شدن کارکرد دستگاه های مزبور موثر می باشد.
7- مواد شوینده همچون مایع ظرفشوئی و یا پودر رخت شویی را در آب حل کنید بدین ترتیب می توانید تا 50 درصد در مصرف مواد مذکور صرفه جویی کنید.
8- برای تعویض هوای اتاق بالا ی پنجره را به مدت زیادی باز نگذارید بلکه با گشودن کامل پنجره به مدت 5 دقیقه نیز هوای اتاق را عوض کنید. ضمنا بدین وسیله گرمای اتاق از بین نمی رود.
9- موقع شستن میوه و سبزی و یا ظرف و غیره شیر آب را تاته باز نگذارید. بهتر است آنها را قبلا خیس کنید کاربرد اسکاج و مایع ظرفشویی باعث می شود تا بهتر تمیز شوند.
10- شامپو و یا ماده شوینده بزرگ را در ظرف های کوچکتری بریزید چرا که احتمال دارد به علت سنگینی مقدار بیشتری از آن به کار آید. به کارگیری ظرف های کوچک، موجب صرفه جویی می گردد.
11- چنان چه ناچار شوید که هنگام مسافرت چمدان ها و ساک ها را روی خود رو بگذارید آنها را به نحوی قرار دهید که کمتر جلوی جریان هوا را بگیرند و بدین وضع تا 10 درصد در مصرف بنزین صرفه جویی می شود.
13-چنان چه عادت دارید که موقع مسواک کردن دندان ها شیر آب را باز بگذارید بدانید که سالا نه 730 لیتر آب را بیهوده از دست می دهید.
13- مبل یا پرده ضخیمی را جلوی رادیاتور قرار ندهید چون این عمل باعث می گردد هوا به خوبی جریان نیافته و اتاق گرم شود.
14- چنان چه خشمگین و یا ناراحتید اصلا عازم خرید نگردید چرا که امکان دارد چیزهایی بیهوده بخرید که بعدا پشیمان شوید.
منبع: بانک مقالات فارسی

نویسنده : الناز مرزبانی ; ساعت ۳:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۸ تیر ۱۳۸۸ | پيام هاي ديگران

مسئله اسراف و قناعات از مفاهیم و گزاره های مورد اهتمام دین مبین اسلام است که به بیان های مختلف در آیات قرآنی و روایات اهل بیت علیه السلام مورد بحث و تأکید گسترده ای قرار گرفته است.

معنی و مفهوم اسراف :

اسراف در لغت به معنی تجاوز و زیاده روی است، بنابر این در مورد اعتقادی و همچنین  در تمام افعال و اعمال انسانی متصوران  به
 گونه ای که تجاوز و زیاده روی و زیاده خواهی از هر چیز ی مصداق اسراف و عامل آن را اسراف می نامند به گونه ای که انسان درباره
خود یا دیگری چیزی را که دروغ و سزاوار نیست معتقد شود یا در جایگاهی قرار بگیرد که فاقد شایستگی های لازم در آن جایگاه  می
باشد .
یا حتی بیهوده تلف نمودن فرصت ها یا وقت گذرانی در امور غیر ضروری و نیز آنچه که سزاوار تصدیق و اعتقادات باور نداشتن مثل ضرورت اعتقاد به خدا، نبوت، امامت و معاد و ................ که از نظائر اسرافند.


قرآن کریم در اینگونه موارد ، نمونه هایی می فرماید :
الف) اعتقاد فرعون به ربوبیت خودش :
« یا ایها الملأ ما لکم ما علمتُ لکم من اله غیر » ( سوره قصص آیه 38 )
« که برای شما خدایی نمی شسناسم »

پاسخ خداوند به فرعون :
« و ان فرعون لعالٍ فی الارض و انه لمن المسرفین » ( سوره یونس آ یه 81 )
« و فرعون برتری طلبید در زمین و پروردگار عالم او را از مسرفین خواند»

ب) عدم ایمان به خدا ، نبوت ، امامت ، معاد و عدل :
و این چنین جزا می دهیم کسی را که از حد بگذراند (اسراف) به پروردگارش ایمان نیاورد و عذاب آخرت سخت است .

اسراف و تبذیر :
اسراف به معنای تجاوز از حد و زیاده روی کردن است ،که آن یا از جهت کمیت است ،که صرف کردن مال است در مورد ی که سزاوار نیست و یا از جهت کیفیت است و آن صرف کردن مال است در موردی که سزاوار است، لکن بیشتراز آنچه شایسته است و از همین جهت صرف مال را در موردی که سزاوار نیست ( تبذیر ) گفته اند. و صرف مال را در زیادتر از آنچه سزاوارمی باشد ( اسراف ) دانسته اند..

اسراف حتی در امور مباح هم جایز نیست :

موضوع صرفه جویی به قدری در اسلام اهمیت دارد که علمای اخلاق تأکید می کنند سزاوار است مؤ من در امور مباح سعی کند که اسراف نکند، مانند اسراف در خواب ، بیداری ، حرف زدن ، خوردن چنانکه در حدیث است. خدا      پر خور و پرخوابی را دشمن می دارد.

در نکوهش اسراف و تبذیر ، و ارزش و جایگاه میانه روی و بهره گیری صحیح از نعمت های الهی در آیات قرآنی و روایات اسلامی سخن فراوان به بیان آمده است. برخی از این آیات عبارتند از :

اسراف و تبذیر در نگاه قرآنی :
1- اسراف کاران از اصحاب آتش اند :
« و ان المسرفین هم اصحاب النّار »
« و همانا اسراف کاران همراهان آتش اند » ( غافر / 43)

2- خداوند گمراه کننده مسرفین است :
« کذالک یُضلّ الله من هو مسرفٌ مرتاب »
« و بدینسان گمراه کند خدا هر که را که فزونی خواه و شک آورنده است. » ( غافر / 43)

3- خداوند اسراف کنندگان را دوست نمی دارد :
« و لا تسرفو لا عیب المسرفین »
« اسراف نکنید چرا که خداوند اسراف کنندگان را دوست نمی دارد » ( انعام / 141)

4- درست و صحیح مصرف نکردن مبغوض خداوند است :
« کلوا والشربوا و لا تسرفوا انه لا عیبالمسرفین »
« بخورید و بیاشامید ولی هرگز اسراف نورزید همانا خداوند اسراف کاران را دوست ندارد» (             )

5- میانه روی در هرکاری حتی در انفاق پسندیده است :
« والذین اذا انفقوا لم یسرفو و لم یفتروا و کان بین ذالک قواماً »
« و آنانکه گاهی انفاق کنند نه فزون رفتند و نه سخت گیرند و با شد میان این اندازه ها» (          )

از تدبر در آیات قرآن کریم بخوبی درمی یابیم که مسئله اسراف در معنای بسیار وسیعی در قرآن بکار برده شده است.
همانگونه که در روایات نیز آمده است اسراف مراتب مختلفی دارد ! به گونه ای که گاهی مختص به خوردن و آشامیدن است و گاهی ضایع کردن نعمات معنوی ، مادی و حتی استفاده نادرست از امکانات معنوی در زمره ظلم و اسراف اختصاص یافته است.

نکته جالب توجه توصیه قرآن به بازگشت اسراف کنندگان از راهی که در پیش گرفته اند به راه نیکی و صرفه جویی است. از این رو تأکید می کند که مسرفین از رحمت و بخشش الهی مایوس نشوند . خدای متعال در آیه 27 سوره بنی اسرائیل نیز اینگونه تکلیف می کند که :
در فرهنگ اسلامی همانگونه که دیدیم، زیاده روی در مصرف و استفاده از نعمت های مادی را از پائین ترین مراتب اسراف می داند، گستردگی مقوله اسراف آنچنان است که حتی در بحث عقاید و اعمال فردی و اجتماعی راه پیدا نموده و به جرأت می توان گفت : در هیچ مذهبی به این اندازه برمیانه روی و اعتدال سفارش و تأکید نشده است.

جایگاه قناعت در روایات :

1- میانه روی لشگر عقل ؛
« امام کاظم (ع) : در وصیت نامه ای به هشام یکی از لشگریان عقل را میانه روی از لشگریان جهل زیاده روی است.»4

2- بخشش وترحم اسراف کار هم مذموم است :
« حضرت امیر (ع) : زیاده روی و اسراف مکن زیرا بخشش ( اسراف کار مورد ستایش نیست و تنگدستی او هم مورد ترحم واقع نمی شود»

3- میانه روی باعث پایداری نعمت می شود :
» امام موسی بن جعفر (ع) : به کسی که در زندگی میانه روی و قناعت کند نعمت او باقی می ماند و آنکه با تبذیر و اسراف زندگی کند ، نعمتش از بین می رود »6

4- زیاده از حد اسراف است :
« امیرالمؤ منین (ع) : هر چیزی بیشتر از اقتصاد ( میانه روی ) اسراف است »7

علاوه بر این در سخنان گوهر بار ائمه و ائلیاء الهی (ع) اسراف و زیاده روی به عنوان عوامل تباهی مال و ثروت و از بین رفتن برکت و مقدمه و زمینه فقر و تنگدستی یاد شده است.

قناعت فضیلت بزرگان :

در کنار بحث اسراف که همواره در اسلام مورد مذمت قرار گرفته مسئله قناعت از جمله ی خصلت ها و ویژگی های ارزشمند برای یک مسلمان بشمار می رود، و همواره مورد توجه اسلام و اولیاء دین قرار گرفته است. در فرهنگ اسلامی صفت قناعت از جمله صفات فاضله و اخلاق حسنه و از آن بعنوان وسیله ای که سعادت ابدی آدمی را به دنبال داشته است بی تردید جای گرفتن قناعت در فرهنگ اسلامی و ترویج آن توسط بزرگان اهل فن صرف نظر از جایگاه علمی و تأثیرات شگرفی که در زندگی آدم ها دارد موضوعی کاملاً تثبیت یافته ی تجربی است که آدمی همواره عدم رعایت آن را از دست دادن فرصت ها و داشته های خویش به تلخی تجربه نموده است.
این تجربه آن زمانی تلختر و کشنده است که آسیب زدگی اجتماع و زندگی مردمان بعلت قناعت ناپذیری و گرایش به اسراف و تبذیر باشد. 
امام باقر (ع) می فرماید :
« هر که قناعت کند به آنچه که خدا به او می دهد، غنی ترین مردم است ».

در بسیاری از کتب اخلاقی خو گیری نفس انسان با صفات برجسته اخلاقی نقطه آغاز حرکت انسانی به سمت کمال حقیقی آسمانی بشمار می آید.
از جمله این صفات برجسته، قناعت پذیری و قانع بودن به موهبت های خداوند ی است. در حقیقت علمای اخلاق در کنار بیان فضیلت های قناعت ، روش های تحصیل این صفت پسندیده مورد بحث و بررسی دقیق قرار داده اند و به صورت مفصل به این امر پرداخته اند.

بر این اساس در می یابیم که در آموزه های دینی ما علاوه بر اینکه مسئله قناعت و صرفه جویی یک مسئله تأثیر گذار در جامعه به حساب می آید به ابعاد اجتماعی  آن نیز پرداخته شده و بعنوان یک فضیلت همواره مورد تشویق قرار گرفته است.

به هم پیوستگی اجتماع و اثر پذیری تغیرات زندگی مردم بر یکدیگر و ضرورت ، گریز از آسیب های طبیعی و غیر طبیعی و نیز در نظر گرفتن نیاز های روز مره و آینده زندگی نیاز آدمی را به رعایت فرهنگ قناعت صد چندان می کند.
صرفه جویی و قناعت در ابیات و هنر ایرانی :

ادباء ، شعرا، هنرمندان ایرانی در طول تاریخ به لحاظ دغدغه های فراوان از پیامد های اسراف سخنان فراوانی را در این زمینه به یادگار گذاشته اند. سعدی شاعر شیرین سخن ایران در کتاب بوستان سعدی از بدی اسراف و تشویق به صرفه جویی چنین آورده است.
چو کم خوردن طبیعت       را .

راه های مبارزه با اسراف :
الف ) استفاده از ظرفیت های دینی عمومی :
مردم ایران بعلت پیوند با دین و مظاهر مقدس دینی که دارند بخوبی سنت های نهادینه شده را می پذیرند و بر آن       می گمارند.
بیان و آیات قرآن کریم و احادیث نورانی معصومین علیه السلام در مذهب اسراف و ترغیب به صرفه جویی بهترین راه کارعمومی سازی و نهادینه سازی فرهنگ صرفه جویی و پرهیز از اسراف است .

ب ) باز نگری وقایع تاریخی و رخدادهای طبیعی :
به تصویر کشیدن سرانجام اسراف کاران در همه طبقات اجتماعی و پیوند آنها با اتفاقات طبیعی از جمله عوامل باز دارنده اسراف گرایی و سوق دادن جامعه به سمت و سوی قناعت و صرفه جویست بی گمان در این قسمت بیشترین نقش را رسانه های جمعی بویژه رادیو و تلویزیون می تواند ایفا نماید.

ج ) ارتباط بخشی بلایای طبیعی به موضوع اسراف :
به نظر می رسد مسائلی نظیر کم آبی ، خشکسالی و ................ بهترین دلایل اثبات بدی اسراف و مفید بودن قناعت در زندگی روزمره است. برای مبارزه با اسراف و ترویج مصرف صحیح، به ریشه ها باید استناد      در این میان خود خشکسالی و کم آبی و .......................
دلیل بسیار خوبی برای وادار نمودن جامعه به اهتمام در قناعت و صرفه جویی است. البته غافل نمائیم ناهماهنگی عملکرد برخی دستگاه های فرهنگی خاصه صدا و سیما با گفتار ها و تذکرات دلسوزان خود عامل مهم در بی توجهی به مصرف درست و گرایش به اسراف و ریخت و پاش های غیر ضروری می باشد. به عنوان مثال با وجود این همه تبلیغ از مد گرایی و تجمل گرایی با صرفه جویی و نهادینه ساختن فرهنگ آن در جامعه بهیچ عنوان سازگاری ندارد و اسراف از پائین ترین مرتبه شروع           .

 

پی نوشت ها :

1 ، 2 – گناهان کبیره
3 همان ص 103
4- تحف العقول ص 34
5- غررالحکم ص 34
6- مجموعه الاخبار باب 171 حدیث 6 / 9 – کلیات سعدی
7- تحف العقول ص 301
8- معراج السعاده ص 387
9- کلیات سعدی

تهیه کننده:کارشناس آموزش و پژوهش


نویسنده : الناز مرزبانی ; ساعت ۳:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۸ تیر ۱۳۸۸ | پيام هاي ديگران